Baz excess (baz açığı) nedir ve nasıl hesaplanır?

Baz açığı (BE), kanın tamponlama kapasitesinin bir ölçüsüdür. Kandaki pH, pCO2 ve bikarbonat (HCO3-) seviyeleri ölçülerek hesaplanır. BE, litre başına milieşdeğer (mEq/L) cinsinden ifade edilir.

Normal bir BE -2 ila +2 mEq/L arasındadır. Negatif bir baz açığı (BE), kanın asidik olduğunu (düşük bir pH’a sahip olduğunu) gösterirken; pozitif bir BE kanın alkalik olduğunu (yüksek bir pH’a sahip olduğunu) gösterir.

Baz açığı (BE), bir hastanın asit-baz durumunu değerlendirmek için kullanılabilir. Asidoz veya alkaloz gelişme riskini tahmin etmek için de kullanılabilir.

BE’yi hesaplamak için kullanılabilecek birkaç farklı denklem vardır. En yaygın denklem Siggaard-Andersen denklemidir:

BE = 0,02786 * pCO2 * 10(pH - 6,1) + 13,77 * pH - 124,58

Bu formül, yukarıda verilen formüllerin sadeleştirilmiş nihai halidir. İlgili formülde:

• pCO2, kandaki parsiyel karbondioksit basıncıdır (mmHg)
• pH kanın pH’ıdır (PH hesaplama aracı için buraya tıklayınız)

Baz açığı (BE), bir nomogram kullanılarak da hesaplanabilir. Nomogram veya nomograf, bir değerin hesaplanmasına yardımcı olmak için bir dizi çizgi ve skalanın kullanıldığı bir tablo veya şemalardır.

Baz açığı (BE), bir hastanın asit-baz durumunu değerlendirmek için değerli bir araçtır. Asidoz veya alkaloz geliştirme riski taşıyan hastaları belirlemek için kullanılabilir. BE, asit-baz bozukluğu olan hastalarda tedaviye yanıtı izlemek için de kullanılabilir.

İşte baz açığı (BE) hakkında bazı ek bilgiler:

• BE, vücudun asit-baz dengesindeki değişikliklere yanıt olarak hızla değişebilen dinamik bir değerdir.
• Hastanın yaş, cinsiyet ve hematokrit (Htc) gibi faktörlerinden etkilenebileceği için BE, asit-baz durumunun mükemmel bir ölçüsü değildir.
• Baz açığı (BE), pH ve pCO2 gibi diğer asit-baz ölçümleriyle birlikte yorumlanmalıdır.